ITIL od ponad 30 lat pozostaje jednym z najważniejszych standardów zarządzania usługami IT na świecie. Framework pomaga organizacjom projektować, dostarczać i rozwijać usługi cyfrowe w sposób uporządkowany, przewidywalny i skoncentrowany na wartości biznesowej.
W 2026 roku zapowiedziano kolejną ewolucję tego podejścia – ITIL 5. Nowa wersja frameworka odpowiada na zmiany zachodzące w środowisku technologicznym i biznesowym, w tym rozwój sztucznej inteligencji, automatyzacji, produktów cyfrowych oraz nowych modeli operacyjnych.
W tym przewodniku wyjaśniamy:
Artykuł stanowi kompleksowy przewodnik dla liderów IT, specjalistów ITSM oraz organizacji, które chcą przygotować się na kolejną ewolucję zarządzania usługami IT.
Spis treści:
ITIL 5 to najnowsza wersja globalnego frameworka zarządzania usługami IT (IT Service Management – ITSM). Framework rozwija koncepcje znane z ITIL 4 i dostosowuje je do współczesnego środowiska technologicznego.
Podstawowym celem ITIL 5 jest wspieranie organizacji w:
ITIL 5 nie zastępuje całkowicie poprzednich wersji frameworka. Jest raczej kolejnym etapem ewolucji ITIL, który rozszerza wcześniejsze koncepcje i dostosowuje je do realiów nowoczesnych organizacji cyfrowych.
Przeczytaj także: ITIL 5 – co oznacza nowa edycja ITIL? Zmiany i certyfikacje
Powstanie ITIL 5 jest odpowiedzią na zmiany, które zaszły w świecie technologii w ostatnich latach. Najważniejsze czynniki wpływające na rozwój nowej wersji frameworka to:
Rozwój sztucznej inteligencji
AI zaczyna odgrywać coraz większą rolę w operacjach IT – od automatyzacji procesów po wsparcie podejmowania decyzji.
Automatyzacja procesów IT
Nowoczesne organizacje coraz częściej wykorzystują automatyzację w zarządzaniu infrastrukturą, monitorowaniu usług czy obsłudze incydentów.
Rosnące znaczenie produktów cyfrowych
Wiele firm przeszło z modelu zarządzania usługami IT na model zarządzania produktami cyfrowymi.
Transformacja cyfrowa organizacji
Technologia stała się kluczowym elementem strategii biznesowej. Zarządzanie usługami IT musi więc wspierać cele biznesowe organizacji.
Tradycyjne podejście do zarządzania usługami IT koncentrowało się przede wszystkim na stabilności i kontroli procesów.
Nowoczesne organizacje potrzebują jednak większej elastyczności. Współczesne środowisko IT wymaga:
ITIL 5 rozwija podejście znane z ITIL 4, w którym kluczową rolę odgrywa współtworzenie wartości między dostawcą usług a klientem.
Choć ITIL 5 bazuje na fundamentach znanych z ITIL 4, wprowadza kilka istotnych zmian. Najważniejsze różnice obejmują:
Większą rolę sztucznej inteligencji
ITIL 5 uwzględnia wykorzystanie AI w zarządzaniu usługami IT.
Silniejsze podejście produktowe
Framework rozszerza koncepcję zarządzania usługami o zarządzanie produktami cyfrowymi.
Większy nacisk na doświadczenie użytkownika
ITIL 5 uwzględnia nie tylko efektywność operacyjną, ale także doświadczenie klientów i użytkowników usług.
Rozwój praktyk zarządzania
Nowa wersja frameworka rozwija istniejące praktyki oraz dostosowuje je do nowych modeli operacyjnych.
Jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych w ITIL 5 jest silniejsze uwzględnienie podejścia produktowego.
W wielu organizacjach zespoły IT nie tylko utrzymują usługi, ale również rozwijają produkty cyfrowe, takie jak:
ITIL 5 pokazuje, w jaki sposób organizacje mogą zarządzać jednocześnie:
Nowa wersja frameworka uwzględnia również rosnącą rolę sztucznej inteligencji w zarządzaniu usługami IT.
AI może wspierać organizacje m.in. w:
ITIL 5 pomaga organizacjom wdrażać nowe technologie w sposób uporządkowany i zgodny z celami biznesowymi.
*Official Qualification Scheme (Version 5.0)
System certyfikacji ITIL 5 opiera się na kilku poziomach kompetencji. Pierwszym krokiem jest ITIL Foundation, który wprowadza uczestników w podstawowe koncepcje frameworka.
Poziomy zaawansowane obejmują trzy główne ścieżki:
Ścieżka koncentrująca się na praktycznym zarządzaniu usługami IT.
Ścieżka skierowana do specjalistów zarządzających usługami i produktami IT.
Ścieżka skupiona na strategicznym wykorzystaniu technologii w organizacji.
Najwyższym poziomem certyfikacji jest ITIL Master.
Egzaminy ITIL 5 różnią się w zależności od poziomu certyfikacji. Na poziomie Foundation egzamin ma formę testu jednokrotnego wyboru.
Najważniejsze informacje:
Na poziomach zaawansowanych część egzaminów ma formę open book, co oznacza możliwość korzystania z oficjalnych materiałów podczas egzaminu.
Tak. Certyfikaty ITIL 4 pozostają ważne również po wprowadzeniu ITIL 5.
Frameworky będą funkcjonować równolegle przez określony czas, aby umożliwić organizacjom płynne przejście na nową wersję standardu.
Osoby posiadające certyfikat ITIL 4 Foundation mogą kontynuować rozwój kompetencji w ramach nowej ścieżki certyfikacyjnej.
ITIL 5 stanowi kolejny etap rozwoju jednego z najważniejszych frameworków zarządzania usługami IT.
Nowa wersja odpowiada na wyzwania współczesnych organizacji cyfrowych, integrując zarządzanie usługami IT z nowymi technologiami, podejściem produktowym oraz rosnącą rolą doświadczenia użytkownika.
Dzięki temu ITIL pozostaje jednym z kluczowych standardów wspierających organizacje w budowaniu nowoczesnych usług cyfrowych.
ITIL 5 rozwija koncepcje znane z ITIL 4, wprowadzając większy nacisk na sztuczną inteligencję, zarządzanie produktami cyfrowymi oraz doświadczenie użytkownika.
ITIL 5 został zapowiedziany jako kolejna ewolucja frameworka i stopniowo pojawia się w ścieżkach certyfikacyjnych oraz materiałach szkoleniowych.
Tak, szczególnie jeśli pracujesz w środowisku, które wykorzystuje nowe technologie, takie jak AI, automatyzacja czy produkty cyfrowe.
Poziom trudności zależy od poziomu certyfikacji. ITIL Foundation pozostaje na podobnym poziomie, natomiast poziomy zaawansowane wymagają szerszego zrozumienia kontekstu biznesowego.
Koszt zależy od poziomu szkolenia i egzaminu, jednak zazwyczaj obejmuje opłatę za kurs oraz egzamin certyfikacyjny.
Przygotowanie do egzaminu ITIL Foundation zazwyczaj zajmuje od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od doświadczenia uczestnika.
Nie jest obowiązkowy, ale jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych standardów w branży i często zwiększa atrakcyjność kandydata na rynku pracy.
Nie. ITIL może być stosowany również w innych obszarach organizacji, które dostarczają usługi lub produkty.
Nie. Przez pewien czas obie wersje frameworka będą funkcjonować równolegle.
Tak. Certyfikaty ITIL wymagają okresowego odnawiania poprzez rozwój kompetencji lub ponowne podejście do egzaminu.
Certyfikacja obejmuje poziomy Foundation, Practice Manager, Managing Professional, Strategic Leader oraz Master.
Tak. Framework pomaga liderom IT lepiej zarządzać usługami, zespołami oraz transformacją cyfrową organizacji.
ITIL 5 integruje zarządzanie usługami IT z nowoczesnymi technologiami oraz podejściem produktowym, wspierając organizacje w transformacji cyfrowej.
Tak. Nowa wersja frameworka uwzględnia wykorzystanie AI w operacjach IT oraz zarządzaniu usługami.
Tak. ITIL 5 rozwija integrację z podejściami Agile, DevOps i Lean.
Egzamin składa się z 40 pytań jednokrotnego wyboru i trwa 60 minut.
Aby zdać egzamin ITIL Foundation, należy uzyskać co najmniej 65% poprawnych odpowiedzi.
Tak, ale udział w szkoleniu znacznie zwiększa szanse na zdanie egzaminu.
Tak. Certyfikacja ITIL jest ceniona przez pracodawców i pomaga w rozwoju kariery w IT.
Tak. ITIL jest jednym z najczęściej stosowanych standardów zarządzania usługami IT na świecie.