Wróć do wszystkich wpisów

5 min czytania

Cztery poziomy kompetencji, czyli Twoja droga do mistrzostwa

Conlea

Post image

Model czterech poziomów kompetencji wyjaśnia, jak przebiega proces uczenia się. Z nauką jest jak z wchodzeniem po drabinie: zanim dotrzesz na szczyt musisz przejść po wcześniejszych szczeblach. Jednak zanim zaczniesz, najpierw musisz uświadomić sobie czego nie wiesz.

>> Pobierz bezpłatny schemat czterech poziomów kompetencji w pdf

Niezależnie od tego czy zamierzasz występować publicznie, chcesz poprawić nawyki żywieniowe czy zdobyć nowe kompetencje managerskie, na początku musisz zdać sobie sprawę z poziomu własnej niewiedzy. 

Cztery etapy kompetencji, znane również jako cztery fazy uczenia się ilustrują uniwersalny proces nauki:

  • nieświadomą niekompetencję
  • świadomą niekompetencję
  • świadomą kompetencję
  • nieświadomą kompetencję.

Rozwinięta w latach 70. XX wieku przez Noela Burcha koncepcja podkreśla znaczenie świadomości i poziomu umiejętności, jako dwóch czynników wpływających na zdobycie nowych kompetencji. 

Opanowanie nowych umiejętności to złożony i rozłożony w czasie proces, wymagający determinacji, dyscypliny i gotowości na mierzenie się z trudnościami. Dlatego z poszczególnymi etapami nauki związane są też charakterystyczne dla nich emocje. Początkowo zwykle nie zdajesz sobie sprawy jak dużo nauki przed Tobą. Uświadomienie tego stanu może stać się źródłem zwątpienia, gorszych wyników czy nawet rezygnacji z nauki. Zrozumienie emocji, które występują na każdym etapie procesu uczenia się, pomoże Ci w konsekwentnym działaniu i znalezieniu motywacji w trudnych momentach.


Przeczytaj także:

7 korzyści z udziału w grupie mastermind

Skąd wiesz, że się nie mylisz?

Racjonalne myślenie wg Kepner-Tregoe

Kiedy ufać intuicji, czyli pułapki podejmowania decyzji

6 książek biznesowych, które pomogą Ci w codziennej pracy


1. Nieświadoma niekompetencja

Pierwszy etap to brak świadomości, że dana umiejętność istnieje i że jej w ogóle potrzebujesz. Możesz coś robić źle i nie zdawać sobie sprawy z potrzeby zdobycia kompetencji, a nawet tej potrzebie zaprzeczać. Dlatego musisz rozpoznać swoją sytuację i zrozumieć wartość nowej umiejętności. Osobie na tym etapie towarzyszyć może również nadmierna pewność siebie, która nie pozwala dostrzec istnienia potrzeby zmiany. A pierwszym krokiem do zmiany jest zrozumienie wartości jaką przyniesie zdobycie nowych umiejętności. Początki nie będą łatwe, ale trening czyni mistrza.

2. Świadoma niekompetencja

Elementem etapu drugiego jest uświadomienie sobie, że potrzebujesz konkretnej wiedzy lub  umiejętności. Zdajesz sobie sprawę, że inni są znacznie bardziej kompetentni niż Ty.  Z łatwością przychodzi im robienie rzeczy, które dla Ciebie są prawdziwym wyzwaniem. Gdy dobrze zrozumiesz jaka wartość płynie z nabycia nowej umiejętności, zaczynasz proces nauki. W tej fazie popełnianie błędów i okresowy spadek pewności siebie będzie nieuchronną częścią procesu. Dlatego ważne jest, aby stale pamiętać o powodach podjętego działania oraz celu do którego zmierzasz. Skupienie na celu, który ma pomóc odmienić Twoje życie lub stworzy nowe zawodowe perspektywy, będzie źródłem motywacji w chwilach zwątpienia.

3. Świadoma kompetencja

Na tym etapie wiesz już co potrafisz. Masz świadomość włożonego dotąd wysiłku, umiesz kompetentnie ocenić co już potrafisz, a co wymaga jeszcze praktyki. Regularnie doskonalisz kompetencje i zyskujesz więcej pewności siebie. Chociaż wykorzystywanie nowej wiedzy wciąż wymaga koncentracji i pracy,  ale w miarę  zdobywania doświadczenia, Twoje działania stają się automatyczne. Szukaj okazji, by wykorzystywać swoje umiejętności tak często jak to możliwe. 

4. Nieświadoma kompetencja

To etap swobodnego korzystania z nowych kwalifikacji. Twoja wiedza i doświadczenie jest tak duże, że nabyte umiejętności wykonujesz nieświadomie i intuicyjnie. Bez wątpliwości i wysiłku. Zdobycie umiejętności, osiągnięcie biegłości nie oznacza jednak końca procesu nauki. To moment, aby odpowiedzieć sobie na pytanie jak możesz rozwijać się dalej. Na tym etapie możesz dzielić się wiedzą z innymi pisząc eksperckie teksty czy prowadząc szkolenia. Dzięki temu uzyskasz pogłębione zrozumienie materiału, a także będziesz czerpać satysfakcję z dzielenia się wiedzą z innymi.

>> Pobierz bezpłatny schemat czterech poziomów kompetencji w pdf

Korzyści ze znajomości modelu 4 poziomów kompetencji

Wiedza o tym jak przebiega proces uczenia się pozwala realistycznie zarządzać oczekiwaniami dotyczącymi spodziewanych efektów. Znajomość każdego poziomu kompetencji pomaga rozumieć emocje, które towarzyszą temu procesowi. To ważne dla każdego adepta, bo chociaż zdobywanie nowych kompetencji jest źródłem satysfakcji, jest również zadaniem czasochłonnym wymagającym pokonywania problemów w indywidualnym zakresie.

Kto z kolei uczy innych, ten lepiej rozumie emocje i reakcje uczniów. Inaczej na zadanie reaguje osoba świadoma niekompetencji niż ktoś nie zdający sobie sprawy z niewiedzy.  Znajomość czterech faz kompetencji pozwala trenerom identyfikować potrzeby edukacyjne i opracowywać cele w oparciu o to, gdzie ich docelowi odbiorcy znajdują się w danym momencie.


>>> Szukasz pomysłu na praktyczny rozwój zawodowy? Poznaj korzyści z udziału w  trwającym 8 tygodni Programie Mastermind IT Manager of Tomorrow.